Khi màu một bề mặt sơn bị phản ánh là khác mẫu duyệt, cần xem cả trạng thái bề mặt lẫn điều kiện đo. X-Rite Ci7000 cung cấp dữ liệu màu để hỗ trợ điều tra, nhưng kết quả chỉ so sánh được khi chuẩn và mẫu được kiểm tra theo cùng phương pháp.
Hiệu chuẩn, sửa chữa, kiểm định là những phần cần quản lý trong hồ sơ thiết bị. Hướng dẫn phản xạ dưới đây tập trung vào SCI/SCE và việc chuẩn bị tấm mẫu, phục vụ kiểm soát chất lượng vật liệu sơn cho sản xuất, bao bì và các ứng dụng liên quan may mặc.
Phân biệt màu và trạng thái bề mặt
Độ bóng, cấu trúc bề mặt và trạng thái hoàn thiện có thể ảnh hưởng cách mẫu được đánh giá. Vì vậy, phiếu đo phải mô tả nền tấm, cách tạo màng và điều kiện xử lý theo quy trình sản phẩm. Không so các tấm có trạng thái khác nhau rồi quy toàn bộ sai khác cho công thức màu.
Chọn vùng phẳng, sạch, đủ diện tích cho khẩu độ. Nếu bề mặt có vết chảy hoặc bụi, xác định đó là đối tượng cần đánh giá hay khuyết tật cần ghi nhận riêng. Cách chọn vùng phải có trước khi xem kết quả.
Chuẩn bị máy Ci7000
Đặt máy vững trên bàn, kiểm tra nguồn và kết nối máy tính. Mở Color iQC hoặc phần mềm tương thích, chọn đúng thiết bị và hồ sơ công việc. Ghi model cụ thể vì dòng Ci7000 có nhiều model với khả năng và phụ kiện khác nhau.
Không dùng tên dòng máy để suy ra mọi chế độ đều sẵn có. Nếu cần truyền qua hoặc cấu hình đặc biệt, xác nhận theo model thực tế. Bài viết này không thay cho quy trình riêng của những phép đo đó.
Hiệu chuẩn trước khi chọn mẫu
Thực hiện chuẩn trắng và chuẩn đen phản xạ theo thông báo phần mềm, sử dụng đúng bộ chuẩn và tấm khẩu độ được yêu cầu. Giữ chuẩn sạch, tránh dấu tay và không tự thay bằng giấy trắng hoặc vật liệu tương tự.
Nếu chuẩn không đạt, kiểm tra cách lắp và tình trạng bề mặt theo tài liệu X-Rite. Không tiếp tục nghiệm thu lô khi chưa giải quyết lỗi. Lưu thông báo và thao tác đã thực hiện để kỹ thuật có căn cứ khi hỗ trợ.
SCI và SCE trong phương pháp kiểm tra
Chọn chế độ trước khi đo
SCI bao gồm thành phần phản xạ gương, còn SCE loại thành phần này. Hai chế độ phục vụ cách đánh giá khác nhau và cần được chọn theo yêu cầu đã thống nhất. Không đổi SCI sang SCE hoặc ngược lại chỉ vì một chế độ cho ΔE nhỏ hơn.
Giữ các thông số còn lại nhất quán
Nguồn sáng D65 hoặc D50, góc quan sát 2° hoặc 10°, khẩu độ và công thức ΔE phải được ghi trong phương pháp. Chuẩn và mẫu cần cùng điều kiện. Nếu thay cấu hình, kiểm tra yêu cầu hiệu chuẩn lại của phần mềm và model.
Thực hiện phép đo trên phần mềm
- Xác nhận mã chuẩn đã được phê duyệt cho sản phẩm.
- Đặt tấm chuẩn ổn định và chọn Standard theo quy trình.
- Đặt mẫu lô vào vùng tương ứng, chọn Sample và Measure.
- Đọc L*, a*, b*, ΔE cùng dung sai đã duyệt.
- Lưu trạng thái bề mặt, vị trí đo và thông tin tấm mẫu.
Với nhiều vị trí, lưu cách tổng hợp theo kế hoạch lấy mẫu. Không dùng một điểm đẹp để thay cho toàn bộ tấm. Dữ liệu màu cần được xem cùng những yêu cầu khác của sản phẩm, chẳng hạn độ bóng hoặc tính chất cơ lý nếu có.
Ví dụ trao đổi với bộ phận sản xuất
Một lô có bề mặt khác độ bóng so với chuẩn. QC kiểm tra lại hồ sơ và nhận thấy lần đo trước dùng SCI, lần hiện tại dùng SCE. Nhóm thống nhất cấu hình rồi đo lại cả chuẩn và mẫu, đồng thời ghi nhận khác biệt hoàn thiện.
Kết quả sau đó giúp phân biệt vấn đề phương pháp với vấn đề sản xuất cần điều tra tiếp. Thiết bị không tự cho biết phải chỉnh thành phần nào trong công thức; quyết định cần thêm dữ liệu vật liệu và công đoạn.
Hiệu chuẩn, sửa chữa, kiểm định đúng phạm vi
- Ghi nhận hiệu chuẩn vận hành và lịch sử cảnh báo.
- Bảo vệ cửa đo khỏi sơn, bụi và dung môi.
- Lưu model, số máy, cấu hình và hồ sơ dịch vụ.
- Dừng sử dụng nghiệm thu khi thiết bị hư hại hoặc chuẩn lỗi lặp lại.
Hiệu chuẩn phần mềm không thay cho toàn bộ đánh giá đo lường. Sửa chữa hoặc kiểm định cần xác định theo yêu cầu áp dụng, phạm vi công việc và tài liệu bàn giao. Không tự tháo hệ quang học.
Câu hỏi thường gặp
SCE có luôn đúng hơn SCI?
Không. Chọn chế độ theo mục đích và phương pháp đã được thống nhất.
ΔE có thay kết quả độ bóng?
Không. Cần phép đánh giá tương ứng cho từng đặc tính.
Có dùng chung dung sai mọi sản phẩm?
Dung sai phải được phê duyệt cho công việc cụ thể.
Kết luận
Đo màu sơn với Ci7000 cần kiểm soát cả bề mặt và cấu hình quang học. Liên hệ tư vấn để rà soát phương pháp phù hợp loại mẫu và yêu cầu QC của doanh nghiệp.
Liên hệ tư vấn: Nguyễn Vũ Gia Huy – 090 819 5875.
Tài liệu hướng dẫn Ci7XX0 chính hãng X-Rite.

